Бөөгийн хэнгэрэг, хуурь, толь

                Хэнгэрэг нь гурвалжин, дугуй дүрстэй байх ба 6,8,9, талтай байдаг. Онгодын унаа гэж үздэг 2 хэрэгсэл байдгийн нэг нь хэнгэрэг нэг нь хуур юм, хэнгэрэгийг согоо, буга, баавгай, хандгай чонын арьсаар голдуу бүрдэг байсан ба буриад бөө нар ямаан арьсаар бүрэх нь түгээмэл байдаг. Мөн хэнгэрэгийг онгод тэнгэрүүдийн унаанаас гадна, дайсныхаа эсрэг хонгинуур гүйлгэдэг суурь, онгод тэнгэрийг баягсгагч уяруулах хөгжмийн зэвсэг, сүсэгтэн олны хүсэлтийг онгодод уламжилагч, мөн тэднээс хариугаа авах мэргэ төлгийн хэрэгсэл ч гэж үздэг. Хэнгэрэгийн хүрээ модыг аянганд ниргүүлсэн хар модоор хийж, 9 давхарлан томсон улаан утсаар булдруунуудын үеийг наадаг ба утасны 2 үзүүрийг дотор талд нь оруулж 3 хонгинуурт бэхэлдэг, энэ нь амин судас болж өгдөг. Хэнгэрийн цохиур нь онгодын үнэрлэх, амтлах эрхтэн болж өгдөг бөгөөд, аянганд ниргүүлсэн модоор хийж, согоон арьсаар бүрэн, бариулын озоорыг сэнжлэн нүхэлж цагаан дээсээр гогцоо гаргаад цагаан,хөх,ногоон, улаан даавуун цуудир уядаг. Хэнгэрэг сойх гэж нэг зүйл байх бөгөөд энэ нь бөөлөхөөсөө өмнө зуухны баруун хойно буюу зүүн хойд талд галын элчинд ээж сойхыг хэлдэг ингэснээр хэнгэрэг маань бүрэн татаж өгдөг. Хэнгэрэгний амин судас нь гол зүйл бөгөөд булдруунуудийн дунд үеүүдийг ёс давхарлан томсон улаан утсаар даруулан хийх ба 2 үзүүрийг нь дотор талд зүрх хонгинуурын озоорт бэхэлдэг, энэ нь онгодын бүх эрхтэнийг холбосон амин гол судас гэж үздэг. Хэнгэрэгний бүрээс нь голдуу амьтдын арьсаар бүрдэг учир нь ан амьтдын өөрийнх нь зан төрх, зориг хүч, амьдралын орчин нөхцөлтөй уялдуулан үзсээр ирсэн байдаг. Хар зүгийн онгод дайсан рүүгээ хандгай, баавгай, чоноор унаа залгуулдаг бол цагаан зүгийнх буга, согоогоор залгуулдаг, энэ нь хандгайн чоно зэрэг нь зориг хүчтэй, буга согоо нь зөөлөн гэсэн билигдэлтэй байдаг.
Хэнгэрэгний живэр: гэх зүйл байдаг ба энэ нь хэнгэрэгний бариул модны дээд доод хэсэгт байдаг бөгөөд , дөрвөн ховилыг онгодын унаа амьтны нурууны хоёр тал юм.
Хэнгэрэгний жолоог: хонины цагаан ноос томж цагаан даавуугаар бүрж хийх ба, мөн улаан өнгийн даавуугаар ч хийж болдог.
Зуузай нь: хэнгэрэгний нуруу болон бөгжинд бэхэлсэн тал дугуй хэлбэрийн төмөр эдийг хэлэх бөгөөд, нумны хөвчний үүрэг ч гүйцэтгэдэг.
Хэнгэрэгний зүрх нь: нуруу модны дээд эхэнд гурван хонгинуурыг цагирагч холбон бэхлээд мөн цагирагт сэтэр онгодын хөргийг бэхэлжзалснийг хэлнэ.
Хэнгэрэгний толио: нь онгодоо чөлөөтөй оруулж байх үүднээс нэг талдаа бүрээстэй нэг талдаа бүрээсгүй хийгдсэн байдаг.
Хүрээ модыг: аянганд ниргүүлсэн модоор хийх ба галын дөлөнд шарж ус чийгийг ууршуулсны дараа, 2 үзүүрийг нар зөв бэхэлж бугын суран үдээсээр бэхэлдэг. Энэ нь матахад хугарахаас сэргийлэх бөгөөд , дулаан элч нь улаач болон онгодонд ээлтэй гэж үздэг .
                Монгол бөөгийн толь нь хүрэл ба гуулин байх ба 12 жилийн амьтан, нар сар дөрвөн хүчтэн юмуу лусын амьтан болох загас ч товойлгон урласан байдаг юм. Толь нь: элдвийн хараал, онгодын халдлагаас хамгаалах гол гэрэл болон цацарч явдаг гэж эртнээс бөө нар үздэг байсан ба, голдуу мэргэ төлгийн хэрэгсэл болон түлхүү хэрэглэгддэг. Бөөгийн толийг Төвдийн шашнаас авч дэлгэрсэн гэж бөө судлаач нар бичсэн байдаг.Дээр үед бүх бөө нар толь хэрэглэдэггүй байсан гэсэн судалгаа байдаг бөгөөд, халх хотгойдууд ихээр толь хэрэглэж байснаас үүдэн дархад нутагт дэлгэрсэн гэж үздэг. Хар дархад маажраг шарнууд овгийнхон их толь хэрэглэдэг харин хуулар бөө нарын зарим нэг нь л толь хэрэглэж байсан гэдэг.
                  Хуур бол бөө хүний чухал хэрэгсэл бөгөөд анх бөө болж байгаа хүн заавал хуураар онгодоо дуудаж буулган явган бөөлж эхэлдэг. Энэ ёс бол эрт дээр үеэс дархад, цаатан, хотгойд, халх,  маажраг, урианхай бөө нарт байсан. Хуурийг дархадууд хэл хуур, халхууд аман хуур, урианхайчууд гонс гэх зэргээр нэрлэдэг. Хуур нь онгод тэнгэрийг дууддаг бас нэг гол хэрэгсэл бөгөөд , шуудан хөх морь гэж дархадууд нэрлэдэг. Бөө хүний унаа болдог бөгөөд онгодын оронд хүргэдэг гол зэвсэг юм. Дархад халх ёсонд эртнээс хэл хуур, манжигаар анх явган бөөлж онгодтойгоо харьцаж байгаад дараа нь хуягладаг ёстой. Хуурийн цохилт нь шууд, хэлний, онгодын гэсэн 3 өөр цохилттой байдаг ба шууд цохилт: гэдэг маань ая оруулалгүй жигд цохиж амьсгаагаа нэгэн чигт нь байлгахийг, хэлний цохилт : хэлээ дээш доош хөдөлгөж хуурийн дуугаа бүдүнн нарийн болгож цохихийг, онгодын цохолт: гэдэг маань ямар нэг ая оруулж цохихийг хэлдэг. Хуур маань мөн дотроо эр, эм гэж бас байдаг, эр хуур илүү их сайн дуугаралттай хүчтэй байдаг.Хуураар явган бөөлөхөөс гадна, хуяглаж бөөлөх үедээ заавал өмнө нь татаж онгодоо дуудаж ойртуулж хэлэх зүйлээ урьдчилан хэлж болохоос гадна, хуураа утаж байх нь чухал , мөн хуураа татаж зөвхөн онгод буулгахгүй мэргэлж болдог, тэгж хуур татаж мэргэлэх үед онгод ирж улаачид мэдээлэл өгөх нь ч бий. Бөө хүн гал голомтоосоо онгодын оронд хүрч очих замдаа өөрөө унаж явдаг шуудан хөх морь гэж үздэг учраас түүнийг морины дүрс бүхий модон хайрцагт хийн хадгалдаг.
Эх сурвалж:  http://education.niigem.mn/

Бөөгийн хуяг, малгай, гутал

               Бөөгийн хуяг хувцас хэрэглэл дор бүрд эзэн онгод байдаг. Хуяг нь тэнгэрээр хүчээ авсан нь цэнхэр хөх, лус савдагаар нь ногоон, аль алинаар нь хүчээ авсан нь саарал өнгийн хуягтай байсан бөгөөд одоо ч дархадад энэ хэвээр байсаар байгаа. Бөө хүн хуяглаад онгодын орноор аялах, аюул хорлолын эсрэг арга засал хийхэд нь ар талаас нь гэнэдүүлэн цохихоос сэргийлэн хуягны ар талд бүх могой, манжиг хонгинуур холбогын дийлэх олнийг байрлуулж хийнэ. Хуягны зах маань монгол төрийн хар хүний өмсдөг дээлийн адил байх ба, энэ нь эртний Хүннү үеийн бөөгөөс дамжин ирсэн байдаг. Хуяганд байх манжиг маань ястан угсаатнаас хамааран тоо нь өөр өөр байх боловч томж эргүүлсэн хонины ноос, хөвөнгөөр хийн гадуур нь даавуугаар бүрж бүтээн хадаж бэхлэн ерөнхийд нь бие манжиг, мөргөл манжиг гэж 2 хуваадаг. Хуягны маань суга хэсэг нь хүний суганы арьс нимгэн байдаг ба түүгээр дамжин онгод орж гардаг гэж цоорхой ч хийх тохиолдол байдаг байжээ . Хуягны урд энгэр нь ямар нэг манжиг байхгүй юмуу зөвхөн зүрх, хөх, эгмийн манжигууд байх ба заримд нь 9 од эсвэл нар сарыг дүрслэн байрлуусан байдаг энэ нь онгодын орноор аялахад эерэг сөрөг хүч алсаас харагддаг учир элдэв дайралтанд өртөхгүй гэх санаа. Тухайн ястаны онцлогоос хамаараад хуяг нь янз бүрийн матерал эдлэлээс бүрддэг. Дархад, цаатан бөө нар эрт үеэс гөрөөсний сармай арьсаар хийж өмсдөг байсан ч одоо үед бол голдуу бөс даавуугаар хийдэг ч хуяганд арьсаар, дээлийн ар гол хормойн салбан зэрэгт ангийн арьс оруулдаг. Хуяганд байх хэрэглэл нь ар талд нь баруун зүүн мөргөл, сүүл мөргөл, зэл болон өвөр талын манжиг, могой байна.Бөө нарын өмсгөл нь ангийн арьс гөрөөсний сармай арьсаар хийгддэг байсан ч, одоо үед голдуу бөс даавуугаар хийгдэж байгаа ч, түүнийгээ амьд амьтан гэж дүрслэн үздэг учраас ар зогдорт арьс хаддаг.
            Бөөгийн өмсгөлийн нэг гол зүйл бол малгай юм зарим нутагт оргой ч гэж нэрлэдэг. Угсаа гарвалаас шалтгаалан өөр өөр байдаг ба зарим бөө нарын малгай битүү оройтой, зарим нь оройгүй байдаг. Дээр үед зарим бөө нар намхан оройтой малгай өмсөөд алчуур зүүдэг байсан гэдэг. Алчуур гэх маань нүүрэндээ самалгатай, духандаа 2 нүдтэй, баруун зүүн шанаандаа цагаан үс арьстай, ар тал рүү унжсан захаар нь шар шувууны сүүл хадаж хоёр талын уяагаар нь толгойн ард нь уядаг байсан . Хотгойд бөө нар маань шар утсан цацаг, духны тэндээ тэмээний ноосоор хийсэн товорцог малгай өмсдөг байсан бол буриад, барга,хорчин бөө нар яг ийм товорцог малгай өмсөн элдэв гоё чимэглэлээр урладаг байсан ба буриадаар майхавч гэдэг. Дархад бөө нарын малгай нь цардаж хүрэн бор эдээр хийх ба ардаа бүчтэй байна.Малгайны нүүрэн талд цагаан утасаар хүний нүүрний дүрс гарган, 2 талд нь чихний дүрс гаргаж хоёр талд 3,3 хонгинуур уяна. Малгайн дээд ирмэгт бүргэдийн өд буруу талаар нь босгож хадаад, дээд ирмэгт нь арьс болон бөс даавуугаар нүүрээ халхлах цацаг унжуулж, 2 талд нь нар сарны дүр гаргадаг бөгөөд малгай нь оройгүй байна. Малгай оройгүй байгаа шалтгаан нь онгодтойгоо толгойн оройгоор шууд харьцаж бөөлдөг учраас. Малгайд онгон савдагийн дүрийг гаргаж, тэд нь нар сарны туяанд бүргэд болон нисдэг гэсэн агуулагтай байдаг. Бүргэдийн өдний тоо нь харьцангуй байх ба түүний тоо өдөө хадсан байршил зэрэг нь овгийн ялгааг гарган өгдөг. Хүннү нарын үед шар шувуу, Их эзэнт гүрний үед цагаан шонхор, дараа нь бүргэд шувуун өд залах болсон гэдэг. Малгайн өнгө ч мөн овог ясны аль нь болохыг гэрчилдэг байсан гэдэг. Жишээ нь Хуулар бөө нар улаан хүрэн, дархадууд хөх, бор, маажраг бөө нар ногоон өнгөтай байсан гэдэг. Малгайнд байх бас нэг чухал зүйл нь нүүр самалга бөгөөд хойд нутгийн бөө нар голдуу дан гөрөөсний сармай арьсаар хийдэг байсан ба сүүлд даавуугаар хийх болсон гэдэг. Самалганы гол утга нь лус савдаг онгод тэнгэрийг хөдөлгөөнд оруулдаг гол хэрэгсэл бөгөөд харанхуйн орноор аялаж байхдаа уулзахаар зорьж яваа онгодоос өөр гадны юманд танигдахгүй гэсэн санаа . Харын засал хийж байхад бол нүүр самалга маш чухал бөгөөд нүүр танигдахгүй болдог, нүүр хараад таньвал гаргасан сүнс хар муу зүйл эргээд бөөгөө ороож авдаг учиртай юм. Мөн малгайн нүдний харалдаа өнгийн 2 даавууг гадна талаар нь цагаан цуудираар давхарлан, самалгийн баруун зүүнд талд оёж бэхэлдэг. Малгайн баруун зүүн талд тус бүрт нь 3 ширхэг хонхинуурыг арьсан түдүүлд бэхэлж хар төмөр цагираг зүүнэ. Бөө малгайн 2 хацарт нь амин сүнс байдаг гэдэг.
           Бөөгийн гутлыг бөөд ирсэн онгод ба лусын нийлбэр гэж үздэг ба гутлыг гур,турагийн сармай арьсаар хийж, урд талд нь 3 манжиг унжуулж, гадна талын түрүүнд 2 хонгинуур,1 зэв үзүүртэй харвал хаддаг. Гутал залагдан ирсэн онгодын хөл болдог гэсэн утгатай. Гуталын эзэн онгод гэж байх ба, эзэн онгод маань бөөгийн хөлний үе бүрийг манаж, баруун зүүн хоёр гутлын гадна талд байрлан, шингэн орсноор гутал амилагдан байдаг бөгөөд, манахдаа зүүн гар тал нь баруунаасаа хүч бага байдаг учраас, тэгшилж зүүн гар талдаа илүү их анхаарч, хар тэнгэр хамжаа нь зүүн хөлдөө оршдог гэж үздэг. Гутлын түрүүн хэсгийг гутлын эзэн онгодын толгойн хэсэг гэдэг бөгөөд, түүнд нүүр, ам, нүд,хамар чихийг дүрсэлсэн байдаг нь олонтаа байдаг. Тэнгэр, сүнс,лусаар алинаар нь хүч авсныг бөөгийн гутлаар таньж болдог. Тухайлбал лус хөллөсөн бөөгийн гутлын хамар дээр лусын амьтан болох могой хамар амыг дүрслэн хэдэн лусаар хөллөснийг мөн тоог нь оёж бэхэлсэн байдаг. Мөн гуталд шагай болон борвины яс бэхэлсэн ч байдаг. Бөөлөх үедээ заавал гутлын эзэн онгодоо дуудаж эсгэрч байж бөөлөх ёстой байдаг.

Эх сурвалж: http://education.niigem.mn/

Шилдэг номнууд

1.Жаклин Митчард, "Далайн ёроолын гvнд", (1996). Америк орон юу уншиж байв?
Опра Уинфригийн уншсан бvгдийг гэж болно. 1996 оны есдvгээр сарын 17-нд ток-шоу хөтлөгч өөрийн номын клубын тэргvvлэх номоор Митчардын романыг нэрлэснээр номын хөдөлгvvр болон хувирав. Опрагийн санал болгосон бvх 57 ном тэр даруйдаа алдаршиж байлаа.

2.Ж.К.Роулинг, "Гарри Поттер ба гvн ухааны чулуу", (1998).
Шөнө дундын танилцуулах ёслол, vvр цайтал vргэлжлэх уншлага, шинэ хэвлэгдсэн номны экспресс хvргэлт...
Залуу шидтэн Гарри Поттер ном унших нь сайхан хэрэг гэдгийг хvvхэд болон насанд хvрэгчдэд зааж өгсөн юм. Энэ цувралын эрэлт нь хот суурьны "бестселлер" гэх ойлголтыг өврөөр авч vзэхэд хvргэлээ.
3.Дэн Браун, "Да Винчийн код", (2003).
Исус Мария Магдалина хоёрын дурлалын тухай шашны энэ хувьд нь ном хэвлэлийн тvvхэн дэх хvvхдийн зохиолоос бусад романуудын худалдааны бvх амжилтыг эвдлээ. Янз бvрийн хэлээр хэвлэгдсэн энэ номын нийт тоо 75 саяд хvрчээ. Гэсэн ч энэ романыг Ватикан буруутгалаа. Тvvний тухай олон сарын турш албан ажил дээр ч, гэр оронд ч маргаан өрнөж байв. Номын амжилтыг тvvгээр хийсэн кино, энд тэндгvй ишлэгдсэн ишлэлийг нь бvхэл бvтэн жуулчны аж vйлдвэр хуваалцжээ.

4.Есдvгээр сарын 11-ний террорист ажиллагааг мөрдөн байцаах vндэсний комисс, Илтгэл", (2004).
2001 оны есдvгээр сарын 11-ний vйл явдлыг хурц тодоор бичсэнээр уг илтгэл өндөр vнэлгээ авлаа. АНУ-ын номын vндэсний шагнал хvртсэн Засгийн газрын цорын ганц илтгэл нь тэр болов. 10 ам.доллараар vнэлэгдсэн энэ илтгэл худалдаанд гарсан эхний өдрөө "USA Today" сонины бестселлерын жагсаалтыг тэргvvлж байжээ.

5.Марк Виктор Хансен ба Жек Кэнфильд. "Сэтгэл засах тахианы тунгалаг шөл", (1993).
Тахианы тунгалаг шөл бие тэнхрvvлнэ Харин "Сэтгэл засах тахианы тунгалаг шөл" цуврал ном нь сэтгэлийг бvлээцvvлэн ургуулан бодох тэжээл болов. Зовлон даах тухай богинохон хурц тvvхийн эмхэтгэлvvд дамжлагад хурдан оржээ. Одоо энэ цувралд 144 ном байгаа бөгөөд тэдний нэг хэсэг нь өсвөр vеийнхэнд нөгөө нь ганц бие эхчvvд болон эрчvvдэд зориулагджээ. Мөн авто уралдааны шvтэн бишрэгчдэд зориулсан ном ч тэнд байгаа.

6.Жон Грей, "Эрчvvд улаан нvдэн гаригаас, эмэгтэйчvvд цолмон гаригаас", (1992).
Эрчvvд, эмэгтэйчvvд өөр өөр ертөнцийнх гэдгийг бид таамаглаж байсан байх. Яагаад ийм гэдгийг Грей тайлбарлаж өгөв. Богиноор хэлбэл эмэгтэйчvvдийн ярих уртайг, эрэгтэйчvvдийн дуугvй байх дуртайг мэдvvлж өгснөөр хоёр гариг бидний өдөр тутмын амьдралд орж ирлээ.

7.Роберт С.Аткинс, "Доктор Аткинсийн шинэ хувьсгалт цагаан хоол", (1992).
Доктор Аткинс л 1990-ээд оны гол цагаан хоол болох нvvрс ус багатай хоолны дуулианыг эхлvvлсэн хvн. Талх, гоймон моодноос гарч, уураг ихтэй хоол хvнс нэн чухал болов.

8.Рэнди Шилтс, "Хөгжмийн чуулга тоглосоор", (1987).
"The San Francisco Chrorticle" сонины сэтгvvлч Шилтс 1994 онд ДОХ өвчнөөр нас барсан бөгөөд тэрээр энэ аюулт өвчний эхлэлийн талаар олны анхаарлыг татан АНУ-ыг сэрээсэн нэгэн. Тvvний ном нь уг тахлын улс төр, соёл иргэншил, анагаахын хvчин зvйлд нэгд нэгэнгvй нарийн судалгаа хийсэн бvтээл юм. Хурц тод дvртэй, өргөн цар хvрээтэйгээрээ энэ ном романы хэмжээнд очно.

9.Тони Моррисон, "Хайрт бvсгvй", (1987).
Тони Моррисоны суут бvтээл нь болсон романд боолчлолоос чөлөөлөгдөхийн тулд өөрийн бяцхан хvvхдээ хөнөөгөөд зугтсан боол бvсгvйн тухай өгvvлдэг. Уг роман Пулитцерын шагнал авч байлаа. Мөн зохиолч эмэгтэй энэ бvтээлээрээ 1993 оны утга зохиолын Нобелийн шагнал авч байв. Моррисоноос өөр ямарч Америкийн зохиолчид Нобелийн шагналтан болоогvй юм. "New York Times Book Review''-н асуулгаар зохиолчид Моррисоны романыг сvvлийн 25 жилийн Америкийн шилдэг ном гэж 2006 онд нэрлэж байжээ.

10.Том Брокау, "Агуу vеийнхэн", (1998).
"NBC'-ийн сурвалжлагч асан тэрээр "бумерын" vеийнхний эцэг, эхчvvдэд хvндэтгэл vзvvлэн "агуу vеийнхэн" гэдэг томъёоллыг амьдралд гаргаж иржээ. Өөрийн номондоо тэрээр "их хямрал"-ын vеийг даван дэлхийн II дайны галын шугаманд байсан хvмvvсийн тухай өгvvлжээ.

11.Хелен Филдинг, "Брижит Жонсын өдрийн тэмдэглэл", (1998).
Гоонь эрчvvд, эхэмсэг гэрлэгсэд, маш инээдэмтэй тэмдэглэлээр дvvрэн Их Британиас импортлогдсон энэ нь "Асрагчын өдрийн тэмдэглэл"-ээс "Чөтгөр "Прада"-гаар гоёдог" хvртэлх эмэгтэйчvvдийн утга зохиолын урсгалыг өдөөж өгчээ.

12.Тим Ла Хей ба Жерри Б. Женкинс, "Орхигдогсод",(1995).
Апокалипсис буюу галав юvлэлтийн тухай цуврал романы эхний боть нь христийн сvсэгтнvvдийн сэтгэлд нийцлээ. Ертөнцийн төгсөлийн тухай 15 ном тvvнийг дараалсан бөгөөд сvvлчийнх нь "Ирээдvйн зууны эзэнт улс" нэртэйгээр энэ жилийн дөрөвдvгээр сарын 3-нд хэвлэгдэн гарлаа.

13.Рик Уоррен, "Хувь тохиолоор урагшлах амьдрал", (2003).
Христийн ёс суртахууны энэ номоор бол хvн болгонд энэ дэлхийд амьдрах хувь тохиолыг бурхан хайрлажээ, Атланта хотын нэгэн эмэгтэй хvн амины хэрэгт сэжиглэгдсэн хvний барьцаанд ороод байхдаа энэ номын сургаалиас ярьж байгаад өөрийгөө суллуулсны дараа уг номын худалдаа 2005 онд эрс өсч байлаа.

14. Эрик Шлоссер, "Фастфудын vндэстэн", (2001).
Махан бvтээгдэхvvний vйлдвэр ба фастфутын сvлжээнд хэрхэн хоол хvнс бэлтгэж байгааг эрэн сурвалжилсан сэтгvvлчийн бvтээлийг Эптон Синклерын "Ширэнгэн ой" (1906) сонгодог бvтээлтэй харьцуулж байна. Шлоссерын ном нь америкчуудийн иддэг хоолыг шинэчлэхэд туслан "Чи юу иднэ, чи тэр юм" гэсэн хуучин ухаалаг зvйр vгийг бидэнд сануулж өглөө.

15. Салман Рушди, "Шулмын шvлгvvд", (1989).
Энэтхэгийн зохиолчийн хар санаа ба хайр сэтгэлийн тухай өгvvлсэн роман гарч гурван тивийн улстөрчийн дургvйцэл, гудамжны vймээнийг дагалдуулж байв. Мусульманы суурь vзэлтнvvд уг номыг доромжлол хэмээн vзсэн бөгөөд аятолла Хомейни зохиолчийг цаазлахаар заасан лvндэн буулгаж байлаа.

16. Аллан Блум, ""Америкийн санаа бодлыгхөндөх нь",(1987).
Уламжлалт байр суурьтэй эрдэмтэн өөрийн номондоо их дээд сургууль болон либерал багш нарын алдаа дутагдлыг шvvмжилсэн юм. Уг ном өргөн олныг хамарсан маргаан дэгдээж, АНУ-ын оюутны хотуудад өөрийн шvvмжлэлийг бий болгожээ.

17. Том Вульф, "Амбицийн тvvдэг", (1987).
Вульфийн анхны романд 1980-аад оны Уолл-Стритийн шуналыг бусад баримтат номноос илvvтэйгээр vзvулж чадсан байна. Америкийн том хотуудад баян хоосны ялгаа улам ихсэж буйг энэ номноос уншиж болно.

18. Эми Тан, "Баяр баясгалан, азын клуб", (1989).
Мажонг тоглон зовлонгоо мартах гэсэн Сан-Франциско хотын дөрвөн хятад эмэгтэй 1949 онд уулзлаа. Хятад цагаачдын охин хатагтай Тан энэ сэдвээс өөрийн романыг бичжээ. Тvvнээс эхлэн цагаачдын утга зохиолын чиглэл Америкт vvсчээ,

19. Хейди Муркофф, Арлен Эйзенберг, Санди Рэтуэй.
""Хvvхэдтэй болохоор хvлээхдээ юу хvлээх ёстой вэ"(1984).
Нийтлэг хэлбэрээр бичигдсэн энэ номыг эцэг, эх болсон "бумерын vеийнхэн" доктор Спокийн номоос илvvд vзсэн юм. Янз бvрийн насны хvvхдийн тухай найман номыг тэд бичжээ.

20. Стивен Хокинг, "Цаг vеийн богино тvvх", (1988).
Лу Геригийн өвчнөөр тахир дутуу хvний тэргэнд "хадагдсан" Кембрижийн професорын номны буянгаар олон хvн Онолын физик сонирхох болсон юм Ертөнцийн vvсэл гарал, оршин тогтнохыг бидэнд тодорхой тайлбарлаж өгөв.

21. Ли Якокка, Якокка", (1984).
"Chrysler" компанийн захирлуудын зөвлөлийн даргын намтар дамжлагаас гарч бизнесменийн дурсамж бестселлер болж болохын vлгэр жишээг харууллаа.

22. Терри Макмиллан, "Аз жаргалыг хvлээх нь", (1992).
Өмнө нь хэн нэгэн зvрхлээгvйгээр бvдvvлэг, тод томруунаар сэдвийг хөндсөн Терри Макмилланы романд жинхэнэ хайр, таашаал хайж буй африк гаралтай америкчуудын тухай өгvvлснээр энэ шинэ хандлага номын бизнесийнхний анхаарлыг vvсгэж чадав. Арьсны өнгө харгалзахгvйгээр бvгд л африк гаралтнуудын ер бусын тvvхийг сонирхсон юм,

23. Чарльз Фрэйзер, "Хvйтэн уул", (1997).
Иргэний дайны тухай туульс нь уг романы тухай олон сая хvнийг ярилцахад хvргэлээ. Өмнө нь хэн ч мэдэхгvй роман олон нийт ба шvvмжлэгч нарын амжилт олсон ховорхон тохиолдлын нэг нь энэ байлаа.

24. Сьюзен Фалуди, "Буцах алхам", (1991).
Сьюзен Фалуди Пулитцерийн шагналтан өөрийн номоороо хэвлэл мэдээлэл, Холливуд болон эмэгтэйчvvдийн эсрэг сурталчилгаа зэрэгт довтолгоо хийлээ. Тэрээр 1980-аад оны амжилттай эмэгтэйчvvдэд нийгэм хэрхэн хандаж буйд дvн шинжилгээ хийж чаджээ.

25. Дерек Хамфри, "Сvvлчийн гаралт", (1991).
Орчныхоо тусламжтайгаар амиа егvvтгэх 1990-ээд оны сэдэв нь Мичиган мужийн паталогоанатомч Жек Кеворкяны "суицид-машины" дуулиантай холбогдон ихээхэн маргаан vvсгэсэн билээ. Өорийн анхны эхнэрээ хорт хавдартай байхад нь өөр ертөнцөд илгээхэд нь тусласан энэ номын зохиолч Английн сэтгvvлч Деректэр маргаанд бас хувь нэмрээ орууллаа.

Эх сурвалж: http://setgelzui.mn/

Та анчин уу аль эсвэл тариачин уу?

Энэ таалагдахаар нь блогтоо тавилаа. 

Хүний зан араншин, хувь заяаг олон арга тестээр тодорхойлж болдог. Гэвч энэ олон зуун арга дотроос цусны бүлгээр шинжих нь хамгийн ойр тусдаг гэж мэргэжилтнүүд үздэг. Та ямар бүлгийн цустай вэ? тэгээд доорх зүйлийг уншаад үз. Яг тохирч байгаа биз.
Нэгдүгээр бүлгийн цустай хүмүүс
Нэгдүгээр бүлгийн цустай хүмүүсийг “анчид” буюу анхдагч хүмүүс гэдэг.

Учир нь энэ бүлгийн цустай хүмүүс дэлхий дээр хамгийн түрүүнд үүссэн гэх бөгөөд бүр хүй нэгдлийн үеэс ан агнаж, араатан амьтадтай тулалдан, гал олж, хүнсээ болгон, эмсийг булаан, үр удмаа үлдээхийн төлөө тэмцэлдсээр иржээ. Тиймдээ ч нэгдүгээр бүлгийн цустай хүмүүсийг “удирдагч” гэж үздэг юм.
Эрэгтэй: тэд өөртөө итгэлтэй, сэргэлэн цовоо, зорилгодоо хүрэхийн төлөө уйгагүй зүтгэдэг. Тиймдээ ч дээгүүр санаатай, ихэмсэг, онгироо зантай. Тэд бас шүүмжлэлд дургүй, шүүмжилсэн нэгнийг тэр дор нь “залгиж” орхидог. Хэрэв энэ бүлгийн цустай хоёр гэр бүл болбол зөрчил, тэмцлээр дүүрэн байдаг. Нэгдүгээр бүлгийн цустай эр хүн гэрлэхийг санал болгоод, хариуд нь “Үгүй” гэсэн хариулт авбал улам бүр асдаг. Тиймээс үг дуугүй зөвшөөрснөөс муур, хулгана болж тоглох нь дээр бөгөөд энэ нь ч тэднийг улам ихээр өдөөдөг. “Би үүрд чинийх” гэсэн хариултад тэд баярладаггүй бүр огт тоодоггүй гэнэ. Тиймээс нэгдүгээр бүлгийн цустай эрчүүд гэр бүлтэй байсан ч өөр “шувуухайн”  анд гардаг юм. Ийм эрчүүдийн толгойд минутад зургаан удаа сексийн тухай бодол орж ирдэг гэх. Ийм бүлгийн цустай залууд энэ тухай хэлэхэд “Би өчигдөр бүтэн цаг буудлагын тэмцээн үзсэн. Нэг ч удаа сексийн тухай бодоогүй шүү гэжээ. Үүнд гайхах зүйл огт байхгүй. Яагаад гэвэл буудлага бол нэг талаараа тэмцээн ч нөгөө талаараа ан хийхтэй адил зүйл. Тиймээс анд дуртай тэд ангийн тухай л бодож байсан хэрэг.
Эмэгтэй: Нэгдүгээр бүлгийн цустай эмэгтэйчүүд хардамтгай, мэдрэмж сайтай, мэдрэмтгий, сексийн өндөр чадавхитай байдаг. Өөрийн сонгосон олзыг сарвуундаа чанга атгаж чаддаг. Номхон томоотой эр хүн тэдэнд огт таалагддаггүй. Нэгдүгээр бүлгийн цустай  эмэгтэйчүүд их том “анд” гардаг. Тэд бол бизнес хатагтай нар. Тэднийг заримдаа “хүйтэн цустай, хүрэл чулуун зүрхтэй” гэж нэрлэдэг ч юм.
Хоёрдугаар бүлгийн цустай хүмүүс
Энэ бүлгийн цустай хүмүүсийг хөдөлмөрч “тариачид” хэмээн нэрлэдэг. Одоогоос 15000 жилийн тэртээ ан ав хийж чаддаггүй хэсэг нь үр, жимсээр хооллож, яваандаа газар тариалан эрхэлсэн гэдэг. Ингэж хоёрдугаар бүлгийн цустай хүмүүс бий болсон түүхтэй. Тэд маш тэвчээртэй, тайван зантай хүмүүс. Тэдний “тарьсан үр заавал ургадаг” гэх. Найрсаг, сахилга баттай, хэнтэй ч таарч тохирдог, хамт олны дунд захирагдах, багаар ажиллах дуртай. Аливаа захирамж тушаалыг сайн биелүүлдэг. Харин хайр дурлал, сексийн хувьд биеэ барьсан, ичимтгий. Тэд их сонин хүмүүс. Сэтгэл хөдлөл нь огцом ямар ч шалтгаангүйгээр гэнэт дэлбэрдэг. Тэд ямар ч утгагүй, бослого тэмцэлд оролцож байж ч магад.
Эрэгтэй: Хоёрдугаар бүлгийн цустай эрчүүд таалагдсан бүсгүйгээ “панаалдах” нь маш удаан үргэлжилдэг. Гараас нь хөтлөн, кино үзэхээс эхлээд хайртынхаа хүссэн бүхийг биелүүлэхийг хичээж, дуртай зүйлийг нь цүнх халаасанд нь шургуулах дуртай. Тэд ийм аргаар удаан эргүүлж, өөртөө дасгадаг. Мэдээж “тариачин” хүн хэзээ үрээ суулгаж, хэзээ услаж, хэзээ хурааж авахаа сайн мэддэгтэй адил эмэгтэй хүнийг ч ийм аргаар эргүүлдэг. Найз бүсгүйн ээж, аав, эмээ, өвөөд нь тэд их таалагддаг гэнэ. Харин охид тэднийг тоодоггүй бол ахимаг насны эмэгтэйд хоёрдугаар бүлгийн цустай эр хүн илүүтэй таалагддаг.
Эмэгтэй:  Тэд ичимтгий биеэ барьсан зантай. Тод өнгийн будгаар нүүрээ буддаггүй. Мини, бариу банзал хэзээ ч өмсөхгүй. Бас хүнтэй түрүүлж мэдлэхгүй. “Юу ч бодох юм билээ” гээд төвөгшөөдөг. Хоёрдугаар бүлгийн цустай эмэгтэй хүнтэй сууж гэр бүл болбол маш сайн эзэгтэй байх болно. Тэд нөхөртөө насныхаа эцсийг хүртэл үнэнч байдаг.
Гуравдугаар бүлгийн цустай хүмүүс
Эрт үеэс малыг гаршуулж, гол ус, далай тэнгисээс загас ангуучилж, алс холын газар нүүдэллэн явдаг болсноос гуравдугаар бүлгийн цустай хүмүүс бий болсон гэх. Тэд хамт олны дунд удаан байх сонирхолгүй. Шинэ орчин, нөхцөл байдалд амархан дасамтгай. Харь газар оронд дасан зохицож амьдрах чадвартай. Шинэ санаа гаргах, бусдын давуу талыг амархан өөрийн болгодог, зальтай. Уламжлал, ёс заншилд баригдаад байдаггүй. Ганцаардлыг тоодоггүй. Танихгүй хүмүүсийн дунд амархан дасан зохицдог. Тэд эрх мэдэл, засгийн эрхийн төлөө тэмцээд байдаггүй. Бас захирагдах ч дургүй. Эрх чөлөөгөө алдалгүйгээр ямар ч нөхцөлд, өөрт ашигтай байдлыг бий болгож чадна. Үүний баталгаа нь Америкийн саятан баячуудын дунд судалгаа явуулахад тэдний тал хувь нь гуравдугаар бүлгийн цустай байжээ.
Эрэгтэй: Ийм бүлгийн цустай Nomand буюу “нүүдэлчин” эрэгтэй англи зангаар, чимээгүй хаалга хаагаад гараад явчихаж чадна. Бусад хүмүүст таалагдах дуртай. Хүнтэй болзоод, чалчих дуртай. Тэр нь тун энгийн. Үүнд хэт утга өгөөд ч байдаггүй.
Эмэгтэй: Гуравдугаар бүлгийн цустай бүсгүйчүүд аальгүй зантай. Энэ нь тэдний гол зугаацал нь ч болдог. Хэрвээ тэр, хэн нэгнийг нүдээрээ ирмээд дараа нь утасныхаа дугаарыг өгвөл энэ үйлдэл нь ямар ч гүн гүнзгий утга агуулаагүй гэж ойлгох хэрэгтэй. Тэд бүх л амьдралын туршид нөхөртөө үнэнч хань нь байдагтай адил өөр олон эрчүүдтэй яг энэ байдлаараа олон жил нөхөрлөж чадна. Амьдралын ийм хэв маяг нь түүнийг хөршүүдийн хэл амнаас хамгаалж чаддаггүй.
Дөрөвдүгээр бүлгийн цустай хүмүүс
Хүн төрөлхтөн бий болсноос хойш хоорондоо цус холилдон өсч үржээд, шинээр дөрөвдүгээр бүлгийн цустай хүмүүс үүсчээ. Тиймээс ч тэднийг “шинэ хүмүүс” ч гэж нэрлэж болно. Эсрэг тэсрэг, ойлгоход бэрх зан ааштай. Бусдыг ойлгохдоо маш авьяаслаг, бусдыг сонсож чаддаг, зөвөлгөө өгөхдөө сайн, зөв шийдвэр гаргадаг, өндөр мэдрэмжтэй. Ийм бүлгийн цустай хүмүүсийг эргэн тойрных нь хайрладаг боловч тэднийг гүйцэт ойлгож чаддаггүй. Тэд хэрүүл маргаан, ямар нэг мэтгэлцээн хийх дургүй. Асуудлыг олон талаас нь тайлбарлах дуртай. Дөрөвдүгээр бүлгийнхэн ном унших хорхойтой, мэдлэг хуримтлуулах сонирхолтой тул хурц ухаалаг онолыг дэвшүүлж чаддаг. Ийм хүмүүсийн хамгийн том дутагдал нь бүгдийг мэдэх, чадах гэж зүтгэдэг. Тиймээс жижиг зүйл дээр барагтай л бол хөдлөхгүй, залхуу хойрго ханддаг. Албан тушаалын шат ахих, мөнгө төгрөг хөөцөлдөх, зэрэгт ер хөдлөхгүй. Харин орчных нь хүмүүс түүнд энэ бүгдийг авч өгдөг нь тун хачирхалтай.
Эрэгтэй:  Дөрөвдүгээр бүлгийн цустай эрчүүд нэг их хүч гаргалгүйгээр бусдыг алмайруулж чадах авьяастай. Тэрээр маш нарийн тоглоомтой. “ирлээ, үзлээ, яллаа” гэдэг бүдүүлэг зарчим түүнд тохирохгүй. Түүний соронзон орон зайд хүмүүс өөрсдийн мэдэлгүй татагдах болно.
Эмэгтэй:  Энэ бүлгийн цустай эмэгтэй өөрийгөө хайртай хүндээ бэлэглэж чаддаг бөгөөд түүнээсээ бүрэн гүйцэт таашаал авдаг. Гэвч ийм эмэгтэй цөөхөн. Маш олон эрчүүд түүний араас “үхэж” байхад тэр өөр жирийн нэгний төлөө ухаанаа алдан хөөцөлдөж явдаг.

Эх сурвалж: http://setgelzui.mn/

Наддаа ирээч

Намрыг би хүлээж чадахгүйн наддаа ирээч
Насаараа би хүлээж чадахгүйн наддаа ирээч
Надад хэцүү байгааг ойлгооч хайрт минь
Санасан зоргоор болдог бол
Салхитай хамт чамдаа очихсон
Зүрхний цохилт, ханын цагтай уралдан
Зөвхөн чиний тухай дурсамж бодолд эргэлдэнэ.
Намар намрын дундаас тэр жилийн намрыг мартахгүй
Харц харцны дундаас чинийхээ харцыг хэзээч мартахгүй
Их хотын түмэн дунд ганцаардалтайгаа хамт
Эргүү тэнэг хүн шиг хайчлахаа мэдэхгүй алхахдаа
Илчит хайрын халуун дулаан үгээр дутахдаа
Энэ хорвоод яах гэж төрсөнөө үл мэднэ.
Дурлал хайрын захидлаар дүүрдэг утас минь
Дуу чимээ ч алга амьдрал уйтгартай
Дутагдлын ертөнцөд намайгаа түшдэг чи минь
Дургүйцэж түлхээд холдсон гэдэгт итгэхгүйн
Модны мөчир дээрх шувууд намайг шоолох шиг
Моод загвар хөөсөн залуусын дунд ганцаардах шиг
Сая хүнээс чамтай минь эн зэрэгцэх нь даанч үгүй
Сартай шөнө ч түнэр харанхуй айдас хүйдэстэй мэт

Зүйрлэшгүй тэнэг өөрийгөө
Зөвтгөх зүйл даанч алга даа хайрт минь
Зүүдний ертөнцөд чамтайгаа учрахдаа
Зөөлөн уруулыг чинь нүдээ аниад амтлахдаа
Хязгааргүй их жаргалыг би мэдэрдэг
Харин тэр богихон зүүд замхархад
Харуусан шүүрс алдаж нүдний нулимс бүрхдэг
Үнэн гэж байдаг бол би чамд хайртай
Үхэх хүртлээ чамайгаа сэтгэлдээ тээнэ.
Улирал бүхнийг үдэн чамайгаа би хүлээлээ
Учрах цаг хэзээ гэдгийг хэнч үл мэднэ.
Урьдаас хагацал ирнэ гэдгийг төсөөлөөгүй болхоор
Учраа олохгүй байсаар өдийг хүрлээ
Энэ их зовлон шанлалыг даван туулахад
Итгэл урам өгөх хүн нь чи шүү дээ
Зүйл зүйлийн өнгийн цэцэг дэлгэрлээч
Зүлэг ногоо, байгаль дэлхий сэргэлээч
Чинийхээ үгүйд энэ бүхэн гайхамшиг биш
Цэвдэг өвөл шиг хүйтэн жавар мэдрэгдэнэ.
Хяслан гачлан бидний дунд оршивч
Хайр дурлал, итгэл сэтгэл бас бий
Хар бараан, зовлон жаргал хословч
Хүсэл тачаал , хүлээлт болзоо ч бий
Шүлэг нь чи бол аялгуу нь би болог
Шүтээн нь чи бол хүндэтгэл нь би болог
Сүүдрийн дуслаас хүслийг минь олоорой
Шөнийн оддоос мөрөөдлийг минь олоорой
Нар сар, өдөр шөнө, агаар ус ертөнцийн амьдрал
Надад бол чи миний л амьдрал чи миний ертөнц
Чамаас ухрах эрх надад үгүй
Бурханаас өгсөн хайрыг алдах эрхгүй
Чамаас зугтах зүрх надад байхгүй
Бугуйн цаг адил гарнаас чинь зүүгдхийг хүснэ
Аз жаргалын саад болсон бүхнийг мартая
Айсуй ирээдүйгээ сайн сайхнаар төсөөлөе
Зовлон гуниг үгүй зол жаргалтай уулзацгаая
Зориуд үүнийг чамдаа сануулая хайрт минь
Чинийхээ сэтгэлийг эргүүлэхийн төлөө
Өчүүхэн төдий амиач би золиосолж чадна.

Хэрвээ чи минь наддаа чи минь наддаа
Хэзээч эргэж ирэхгүй бол битгий хэлээрэй
Ирнэ гэсэн хүлээлтэндээ найдвар тавьж
Энгүй баян хүн шиг дүүрэн жаргалтай амьдарая.

                                                                                                                       Г.Алтантуяа
Улиастай хот 2011.12.27 .

Бүтээлч хүний баримтлах зарчимууд

Зорилготой үр бүтээлтэй амьдрахын тулд xүн ямар зан чанарыг xэвшил болгоx xэрэгтэйг         Dr. Covey -гийн бичсэн Маш үр бүтээлч xүний баримтлах 7 зарчим номноос та суралцаж  болно.

 1.Санаачлагатай байх.

Энэ санаачлагатай байна гэдэг эxний зарчим бол өөрийн амьдралд оногдох үүрэг xариуцлагыг xэн нэгэнд нялзаалгүй өөрийн нуруун дээр авна гэсэн зарчим юм. Өөрийн гэр бүл, ажил, найз нөxдийн xүрээндээ xийж чадаx зүйлээ xийж өөрчилмөөр байгаа нөxцөл байдлыг эерэгээр өөрчилдөг байх хэрэгтэй. Би чадна, xийнэ, болгоно гэсэн зан чанар чиний үр бүтээлч байхын эxлэл болно.

2. Үр дүн нь юу байх вэ гэсэн бодолтойгоор эxэл.

Xүн болгон амьдралдаа зорилготой байх xэрэгтэй. Эхлээд тэрийгээ мөрөөдөнө.Тэгээд байнга тэр зорилгодоо xүрэх замынхаа хаана явж буйгаа цэгнэх хэрэгтэй. Тэгэхдээ үр дүн нь юу байх вэ гэдэгээ эхлээд сайтар тодорхойл. Чиний зүрх сэтгэл яг юуг xүсээд байна вэ? Тэрхүү чин xүсэл илэрхийлэл чинь байгууллага төдийгүй xувь xүн өрх гэр бүлийн тавьсан зорилгод тусгагдсан байx xэрэгтэй.

3. Xамгийн түрүүнд  xамгийн чухал зүйлс

Энэ зарчим бол xүний бие даан үр бүтээлч байхад нөлөөлөх гол зарчмууд. Гэхдээ бид нийгэмд xамт олон дунд амьдралынxаа ихэнх цагаа өнгөрөөдөг. Өөрөөр xэлбэл бид ихэнхдээ нэг нь нөгөөгөөсөө, бие биенээсээ xамааралтай байдаг тул дарааxь 4 зарчим нэг нөгөөгөөсөө xамааралтай тэр орчинд xүн яаж үр дүнтэй байх вэ гэдэгт xариулт өгнө.

4. Xожил 2 тийшээ

Асуудлыг xожил 2 тийшээ гэж xардаг xүн асуудалд xандаx тогтсон 3 чухал зан чанарыг эзэмшдэг.

1. Өндөр ёс суртахуунтай, зарчимч, шударга

2. Эрийн цээнд xүрч зан чанар төлөвшсөн, бусдыг ойлгох чадвартай

3. Элбэг дэлбэг сэтгэж чаддаг, өөрөөр xэлбэл бялууг ганцаараа идэх гээд дайраад байдаггүй

Нэг тал xожлыг авахгүй xожил 2 тийшээ гэж асуудалд xандаж сурсан xүнтэй өөр xүмүүс xамтран ажиллах дуртай байдаг.

5. Бусдыг ойлгохыг урьтал болго

Энэ зарчим бол xүнийг чин сэтгэлээсээ сонсож сур гэсэн зарчим. Xүн өөрийгөө ойлгуулахыг урьтал болгодог, гэтэл амжилтанд xүрэх энгийн арга бол xүнийг үгээ xэлж дуустал нь сайхан сонсож чаддаг байх юм шүү дээ.

6. Xамтын xүчин чармайлт

Нэг толгойноос 2 толгой илүү ажиллах нь ойлгомжтой биз дээ. Бие биенийхээ мэдлэг чадвар дээр тулгуурлан xамт олноороо амжилт гаргана. Гэхдээ энэ удаа дээрхи 2 зарчим дээрээ тулгуурлан бүгдээрээ xожих арга замыг сонгож бие биенээ ойлгож дэмжиж байж амжилтанд xүрч байгууллага xүрсэн зорилтондоо xүрнэ.

7. Xөрөөгөө xурцал.

Чи xамгийн нандин зүйл болох биеээ xайрлаж сурсанаар амжилтанд xүрнэ. Биеэ эрүүл, оюун ухаанаа xурц, зүрх сэтгэлээ амар тайван байлгаж сурваас та өөрөө амжилтанд xүрч чадна. Биеээ эрүүл байлгахын тулд тогтмол дасгал xийж, эрүүл xүнс xэрэглэж, бас амарч чаддаг байвал тустай. Оюун ухаанаа xүрцлаxын тулд xарин тогтмол уншиж, бичиж, мөн сурсан зүйлээ бусадтай xуваалцдаг байвал зүйтэй. Сэтгэл санаагаа сайхан байлгахын тулд байгаль цэвэр агаарт явж, бясалгал xийж, xөгжим сонсож, бусдад тусалж болно. Бас найз нөxдийн xүрээ таны сэтгэл санааны байдалд их нөлөөтэйг анхаарч зөв зуршилтай сайхан сэтгэлтэй xүмүүсээр xүрээгээ тэлж байгаарай.

Эдгээр бүх зуршил танд бүх талаараа тэнцвэржсэн амьдралтай байхад тус болно.

Дээрхи зарчмуудыг мөрдлөг болгон дагахын чацуу, шинээр гарч ирэх сорилт бүрийг бие сэтгэл, оюун ухаан, санаа бодлоороо даван туулж амжилттай амьдарч чадах уу гэдэг таны өөрийгээ xэрхэн xурцалж, боловсруулж чадаж буйгаас иxээхэн xамааралтайг санаж байх нь зүйтэй. Тэгээд ер нь xүний xүсэл тэмүүлэл, мэдлэг боловсрол, чадвараас их зүйл xамаардаг шүү дээ.

Та амжилтанд xүрмээр байна уу? Тэгвэл дээрхи зарчмуудыг даxин даxин уншаарай!
Эх сурвалж: http://www.orloo.info/

Манай ангийнхан

15-16 настай жаахан хөвгүүд байж дээ. Булган аймаг Магсаржавын САА, Хонгор үтрэм, Эгийн гол. 1989.10.3